BALKANLARIN en büyük baskı-boya fabrikası olarak hizmet veren Denizli Basma Boya Sanayi’nin yıllardır atıl duran bina ve arazisi Bereket Enerji tarafından satın alındı. Denizli’nin ilk tekstil fabrikasında , güneş enerji sistemleri üretilecek. İdari binalarını Bereket enerji personeli kullanacak.
Fabrikanın ufak bir tadilatın ardından güneş enerji sistemleri üretimine geçeceği öğrenildi. İdari binalarda hiçbir değişikliğe gidilmeyeceği, fabrikanın bir kısmının da Pınarım Gıda’nın deposu olarak hizmet vereceği kaydedildi.
İÇİNDEN TARİH GEÇEN FABRİKA…
Denizli Basma Sanayi, DEBA, 1972 yılında Esat Sivri tarafından 100 ortak ve 17 bin lira sermaye ile kuruldu. Ortaklar arasında İhsan Cem, Kazım Manasır, Ahmet Kundak, Mehmet Ali Tan vardı. DEBA Kınıklı yolu üzerinde Mehmet Kayaoğlu’na ait batmakta olan deri fabrikasının üzerine inşa edildi. Fabrikanın projesini Cengiz Bektaş çizdi. İnşaat 1973’de başladı, 74’te tamamlandı. Makineler yurtdışından geldi, 250 kişiyle üretime geçti. Piyasada kısa sürede kendini kabul ettiren DEBA’nın rakipleri arasında Şark Sanayi Kumpanyası ve Bossa vardı. Denizli’deki Sümerbank bez fabrikası ise her geçen gün gerilemeye başlamış, rakip olmaktan çıkmıştı. Birkaç yıl içinde büyüdükçe büyüdü, çalışan sayısı 1000’leri aştı. İşçiler arasında DEBA efsane olmuştu. Denizli Basma’da çalışmak, geleceği güven altına almak demekti. DEBA’nın adı il dışına taşmış, Uşak’tan, Burdur’dan, Hatta Isparta’dan çalışmak için gelenler vardı, onlar için DEBA devlet kapısı gibiydi. Piyasa şartlarına göre iyi maaş veriyor, yılda iki ikramiye, çocuk parası ve yakacak yardımı yapıyordu. DEBA’nın patronu Esat Sivri TÜRKİŞ’e bağlı TEKSİF sendikasını kendi elleriyle örgütleyerek, 1200 işçiyi bir gecede sendikalı yapmıştı. DEBA, Denizli’de yarattığı büyük istihdam, iyi ücret, iyi çalışma koşulları ve sendika gibi nedenlerle halk arasında efsane olurken, patronu Esat Sivri’de birikimini diğer sanayicilere yol göstermek üzere kullandı. Denizli sanayisinin kurulmasına öncülük etti, birçok işadamına fabrika ve makine alımında rehberlik etti, birçoğunu yurtdışı pazarıyla tanıştırdı. Bu nedenle ona yol gösteren anlamına gelen Duayen adını verdiler.
DEBA BU KENTİN ENDÜSTRİYEL MİRASIDIR!
6 yıldır çürümeye terk edilen fabrika, aslında gelecek kuşaklara aktarılması gereken endüstriyel bir miras! İyi değerlendirilmesi durumunda Denizli’nin geçmişte olduğu gibi yine medarı iftar olabilecek potansiyele sahip. Aynı Bilgi Üniversitesi’nin renovasyon çalışmaları sonunda Santralİstanbul Kampusu’ne dönüştürdüğü Silahtarağa Fabrikası’nda olduğu gibi. DEBA’da Denizli’nin Santralistanbul’u olmayı hak ediyor. İyi bir proje ile neden olmasın?
Ali Yağlı’nın anlattıklarına gelince; “DEBA’yı 4 yıl önce almak istedik. Kent merkezinde olan bu yere ulaşım rahat olacaktı. Ancak fiyatının yüksek olması bizi caydırdı. Dört yıl sonra yine bize nasip oldu, geçtiğimiz haziran ayında satın aldık. Elimizde böyle bir yer bulunsun istedik. İçinde ufak tefek tamiratlar yaptık. DEBA’yı endüstriyel katkı veren bir yer olarak değerlendirmek istiyoruz. Güneş enerji panelleri sisteminin üretimini burada yapacağız. Aynı zamanda grubumuzun merkez binası olacak. Bereket enerji ve Pınarım gıdada çalışan Yaklaşık 200 arkadaşımız burada çalışacak.” Ali Bey gelecekle ilgili iyimser bir tablo da çiziyor. Endüstriyel mirası geleceğe nasıl taşıyacaklarına ilişkin henüz bir planlamaları yok, ancak kent adına prestij sağlayacak bir projeden yana. Ali Bey üniversiteyi bitirdikten sonra stajını Bilgi Üniversitesi’ne dönüştürülmüş Silahtarağa Fabrikası’nda yapmış. “Belki” diyor Ali Yağlı burada ne yapmamızı isterseniz diye halka sorarız. Belki yerine iş merkezleri, konutlar veya rezidanslar yapılacak! Oysa DEBA kent belleğinde önemli bir yere sahip ve her önemli anı bina gibi korunmayı, korunarak dönüşmeyi hak ediyor. Bunun örnekleri var mı derseniz, var efendim var! En güzel örnek elektrik fabrikasından korunarak üniversite kampusuna dönüştürülen Bilgi Üniversitesi Santral istanbul kampusudur! Merak etmeyin bütün bildiklerimi sizinle paylaşacağım çünkü; DEBA’nın tarihi bunu hak ediyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: